Đừng để khói thuốc lá gây hại cho con trẻ

Thuốc lá có nhiều tác hại rõ rệt đến sức khoẻ trẻ em dù rằng các cháu chỉ hít phải khói thuốc lá do người lớn thải ra một cách thụ động. Theo Tổ chức Y tế thế giới (WHO), ước tính có khoảng 50% số trẻ em trên thế giới bị hít khói thuốc lá thụ động.

Tác hại từ khói thuốc lá đối với sức khỏe trẻ em

Tác hại dễ nhận thấy nhất là những ảnh hưởng xấu trên đường hô hấp của trẻ:

Trẻ em hút thuốc thụ động có nguy cơ lớn bị nhiễm trùng đường hô hấp dưới, bao gồm viêm phế quản và viêm phổi. Các chuyên gia ước tính mỗi năm có khoảng 150.000 - 300.000 trẻ em dưới 18 tháng tuổi bị viêm phế quản hoặc viêm phổi có liên quan đến khói thuốc lá. Những trẻ dưới 1 tuổi là con của những người hút thuốc bị viêm phế quản hoặc viêm phổi cao gấp đôi những người không hút thuốc. Thêm vào đó, con của những người hút thuốc bị nặng hơn và thường phải nằm viện lâu hơn 20% thời gian so với con của những người không hút thuốc.

Trẻ hút thuốc thụ động nơi công cộng bị ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe

Người cha hút thuốc và đặc biệt là người mẹ hút thuốc cũng làm tăng tỉ lệ mắc và mức độ nặng của bệnh hen. Những đứa trẻ trong gia đình có người hút thuốc đòi hỏi nhiều chăm sóc y tế hơn, và nguy cơ bùng phát cơn hen hàng ngày tăng gấp 2 lần, số lần phải nhập viện để điều trị cơn hen cũng nhiều hơn so với những đứa trẻ mà các thành viên trong gia đình không hút thuốc. Trên toàn thế giới có khoảng từ 200.000 - 1.000.000 trẻ em bị hen suyễn đang phải chịu những tác động xấu do cha mẹ chúng nghiện hút thuốc.

Trẻ em hút thuốc lá thụ động sống chung nhà với một bệnh nhân lao có nguy cơ bị lây nhiễm lao với tỉ lệ cao gấp gần 5 lần so với đứa trẻ không bị hít khói thuốc lá thụ động.

• 
• 

Một số tác hại khác

Theo một cuộc nghiên cứu khoa học quy mô được tiến hành gần đây tại Hoa Kỳ nhận định những đứa trẻ tiếp xúc với khói thuốc trong nhà có thể có chỉ số IQ (chỉ số thông minh) thấp hơn những đứa trẻ cùng tuổi không hít phải khói thuốc lá thụ động. Môi trường bị ô nhiễm khói thuốc lá đã được chứng minh có liên quan trực tiếp đến một số các vấn đề về sức khỏe ở trẻ, bao gồm hội chứng trẻ bị đột tử, đau bụng, viêm tai giữa, làm tồi tệ thêm các triệu chứng của bệnh chàm bội nhiễm cũng như làm nảy sinh các vấn đề khác về hô hấp và tiêu hóa.

Cuộc nghiên cứu còn cho biết thêm: những đứa trẻ sống trong môi trường bị ô nhiễm khói thuốc có thể gây tổn hại tới hệ thần kinh, tác động tiêu cực tới quá trình phát triển kỹ năng lập luận và kỹ năng nhận thức ở trẻ như suy giảm chức năng nhận thức của não, giảm trí nhớ và tăng nguy cơ mắc chứng tâm thần phân liệt gấp 3 lần, trẻ sẽ có kết quả học tập yếu kém hơn, nhất là khả năng đọc và làm toán.

Bảo vệ trẻ khỏi khói thuốc bằng những quyết tâm

Hãy nói không với việc hút thuốc: khuyến khích mọi thành viên trong gia đình nâng cao ý thức giữ gìn môi trường trong lành bằng việc kiên quyết không hút thuốc lá.

Hãy giúp bọn trẻ, nhất là trẻ vị thành niên tránh xa thói quen xấu này: nhắc nhở con bạn hút thuốc là một thói quen xấu. Hút thuốc khiến cho hơi thở nặng mùi, khiến cho quần áo, tóc tai đều ám mùi và làm răng vàng ố. Hút thuốc có thể khiến bạn bị ho mãn tính và không còn năng lượng để chơi thể thao hoặc tham gia các hoạt động khác.

Đừng để bản thân bị tốn kém vô bổ vì hút thuốc lá: hút thuốc rất tốn kém. Hãy giúp con bạn làm phép tính chi phí hàng tuần, hàng tháng, hàng năm cho một bao thuốc mỗi ngày. Bạn có thể so sánh chi phí cho hút thuốc với chi phí cho đồ dùng, quần áo hoặc những nhu cầu cần thiết khác của cuộc sống hàng ngày. Đặc biệt, hút thuốc lá sẽ làm cho cơ thể mắc bệnh dễ dàng làm tăng thêm chi phí hàng ngày khiến cuộc sống càng khó khăn hơn.

Theo đuổi thú vui bổ ích trong cuộc sống: hãy hoạt động thể thao tích cực để chống lại việc hút thuốc, tham gia vào những chiến dịch của trường hoặc địa phương về chống hút thuốc lá, ủng hộ việc cấm hút thuốc lá ở những nơi công cộng. Những hoạt động này vừa có lợi cho bản thân vừa mang lại điều tốt đẹp cho gia đình và cộng đồng.

ThS.BS. ĐINH THẠC

Read More

Chuyển mùa, chớ chủ quan với virut Zika

Trước thông tin cho rằng miền Bắc không phải lo virut Zika vì đang vào mùa rét nên loại muỗi truyền virut Zika không phát triển, theo Cục Y tế dự phòng, miền Bắc là địa bàn lưu hành muỗi vằn truyền bệnh sốt xuất huyết, mặc dù hiện nay, miền Bắc vẫn chưa phát hiện người nhiễm virut Zika do quần thể muỗi vằn chưa lây nhiễm virut này, tuy nhiên, do mở rộng giao lưu đi lại giữa các địa phương nên nguy cơ lây nhiễm rất lớn. Hiện thời tiết miền Bắc đang trở lạnh, theo các chuyên gia, muỗi vằn vẫn tồn tại trong cộng đồng và tiềm ẩn nguy cơ lan truyền virut Zika, nếu bị đốt, vẫn có thể làm lan truyền virut Zika.

Đến thời điểm này, cả nước đã ghi nhận 36 trường hợp nhiễm virut Zika, trong đó chủ yếu là ở khu vực miền Nam và Tây Nguyên. Có 6 tỉnh, thành phố (TP.HCM, Bình Dương, Long An, Đắk Lắk, Khánh Hòa, Phú Yên) đã ghi nhận các trường hợp nhiễm virut Zika. Vì lượng muỗi vằn lưu hành thường xuyên với mật độ cao ở các khu vực miền Nam, miền Trung và Tây Nguyên nên sẽ gia tăng nguy cơ lây truyền dịch bệnh Zika rất lớn.

Theo cảnh báo của các chuyên gia, người nhiễm virut Zika thường không rõ triệu chứng hoặc biểu hiện bệnh nhẹ nên khó dự phòng muỗi đốt lây truyền virut Zika sang người lành. Khoảng 60 - 80% các trường hợp nhiễm virut Zika không có dấu hiệu, triệu chứng lâm sàng. Bên cạnh đó, người nhiễm virut Zika thường không rõ triệu chứng hoặc biểu hiện bệnh rất nhẹ nên người dân còn chủ quan trong việc dự phòng muỗi đốt lây truyền virut Zika sang người lành.

Cục Y tế dự phòng, Bộ Y tế cũng cho biết, một số dấu hiệu biểu hiện nghi ngờ nhiễm virut Zika ở người dân nói chung và bà bầu nói riêng, bao gồm: Phát ban trên da, sốt (thường sốt nhẹ), viêm kết mạc mắt không mủ, đau khớp, phù quanh khớp, đau cơ. Các biểu hiện triệu chứng thường kéo dài từ 2 - 7 ngày. Bộ Y tế khuyến cáo phụ nữ có thai nên chủ động đi đăng ký theo dõi thai sản sớm để được khám, theo dõi sức khỏe định kỳ kể cả thai phụ và thai nhi. Nếu có biểu hiện nghi ngờ nhiễm bệnh, hãy đến cơ sở y tế để được khám, tư vấn sức khỏe. Ngoài ra, Bộ Y tế đề nghị người dân có ý thức hợp tác phun hóa chất diệt muỗi phòng bệnh do virut Zika.

Nguyên Anh

Read More

5 vị trí không ngờ có thể bị ung thư da

Nhắc đến ung thư da, bạn thường nghĩ nguyên nhân do tiếp xúc và tổn thương do ánh nắng mặt trời. Phần lớn các trường hợp ung thư da thực sự có liên quan đến phơi nhiễm kéo dài hoặc nghiêm trọng với ánh sáng tia cực tím. Nhưng không phải tất cả các trường hợp đều như vậy. Các yếu tố khác ảnh hưởng tới nguy cơ ung thư da bao gồm chủng tộc, di truyền, số nốt ruồi, chức năng hệ miễn dịch, phơi nhiễm với bức xạ và các thuốc cũng như một số chất. Kết quả là ung thư da có thể xuất hiện ở những nơi bạn không ngờ tới.

1. Phía sau tai

Tai là vị trí phổ biến hàng thứ 3 trên cơ thể có thể bị ung thư da tế bào đáy. Bên cạnh việc vệ sinh sạch sẽ phía sau tai, bạn cũng cần quan sát vị trí này. Một nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng phía sau tai là nơi phổ biến hàng thứ hai trên tai có thể xuất hiện ung thư da. Vì vậy hãy dùng một chiếc gương hoặc nhờ ai đó giúp kiểm tra vị trí ung thư da không ngờ này.

2. Giữa mông

Ung thư da có thể xảy ra ở giữa mông. Bên cạnh các loại ung thư da phổ biến như tế bào đáy, tế bào gai và u hắc tố, những loại ung thư da ít phổ biến hơn có thể xuất hiện ở khu vực này. Vì vậy, hãy chú ý tới toàn bộ cơ thể, thậm chí nếu cần có thể sử dụng gương cầm tay. Và không bỏ qua các triệu chứng như ngứa vùng giữa mông. Các dạng ung thư da không phổ biến khác có thể bắt đầu theo cách đó.

3. Trên màng nhầy

Ung thư tế bào vảy và u hắc tố có thể xuất hiện trên màng nhày của cơ thể bao gồm môi, trong miệng, mũi và các mô sinh dục. Ung thư tế bào vảy có thể trông giống như một vết loét hở, mảng cứng hoặc phát triển đến mức có thể gây chảy máu. Và mặc dù bất cứ ai cũng có thể bị u hắc tố ở những khu vực này, bệnh ảnh hưởng phổ biến nhất trên màng nhày của những người có nhiều sắc tố da tối màu.

4. Giữa các ngón chân

Nếu bạn thích chăm sóc móng chân, khu vực giữa các ngón chân (kẽ chân) có thể thân thuộc với bạn. Bạn nên thường xuyên kiểm tra kẽ chân và không phải chỉ để làm sạch chúng. Bạn cần nhận biết những thay đổi bất thường. Chú ý đến những đốm đen, vết loét không liền hoặc các tổn thương khác trên khu vực này.

5. Trên gan bàn chân, lòng bàn tay và móng tay

U hắc tố xuất hiện trên gan bàn chân hoặc lòng bàn tay được gọi là u hắc tố dạng nốt ruồi son ở ngọn chi. Loại này cũng bao gồm u hắc tố màng nhày và móng tay. Mặc dù u hắc tố thường xảy ra ở người da trắng hơn so với người da đen, khi người da đen bị u hắc tố, phần lớn các trường hợp là u dạng nốt ruồi son ở ngọn chi. Và 35-90% xuất hiện trên bàn chân hoặc duy nhất ở gan chân.

BS Tuyết Mai (Theo Healthgrades)

Read More

Bệnh nhiễm khuẩn: đa số trẻ em mắc phải

Dịch bệnh mùa hè trở nên nóng hơn bao giờ hết khi hầu hết các bệnh viện trong cả nước đều quá tải với số bệnh nhân nhi tăng. Trong đó, bệnh nhiễm khuẩn chiếm đa số.

Trẻ bệnh là do… cha mẹ

Theo WHO, tỉ lệ trẻ bị bệnh nhiễm khuẩn đa phần tập trung ở các nước đang phát triển. Riêng tại Việt Nam, số bệnh nhân nhập viện do bệnh nhiễm khuẩn tăng cao đột biến trong mùa hè nắng nóng và chiếm đa số là trẻ em.

Theo bác sĩ Trương Hữu Khanh, trưởng khoa Nhiễm (BV Nhi Đồng I TP.HCM) thì trẻ mắc bệnh nhiễm khuẩn cao vào mùa hè là do các em không được vệ sinh đúng phương pháp trong khi thời tiết quá nóng, thêm vào đó là thức ăn bảo quản không kỹ lưỡng và lịch sinh hoạt, vui chơi dày đặc, trẻ cũng mệt mỏi, từ đó giảm sức đề kháng. Bác sĩ Khanh cũng lưu ý thêm: “Bệnh mùa hè không đùa được. Trẻ bệnh nhẹ thì dăm ngày, một tuần sẽ khỏi, không may bệnh nặng thì rất dễ để lại biến chứng mãn tính rất nguy hiểm. Việc trẻ có tránh được bệnh hay không hoàn toàn phụ thuộc vào các bậc cha mẹ. Hơn ai hết, họ phải có ý thức bảo vệ con mình”.

 

Phụ huynh nên tập cho trẻ thói quen giữ vệ sinh cơ thể, tắm rửa sạch sẽ bằng sữa tắm diệt khuẩn để phòng ngừa bệnh.

“Ổ bệnh” ngay trên cơ thể

Nhiều người thắc mắc, mình chăm con cũng khá kỹ, luôn cảnh giác khi cho trẻ ra ngoài chơi, trang bị dụng cụ “bảo hộ” đầy đủ mà trẻ vẫn mắc bệnh. Thật ra, ổ bệnh mà bạn nghĩ xa vời lại nằm ngay trên chính cơ thể bạn và trẻ. Trung bình, bàn tay của một người có thể chứa hàng triệu mầm bệnh. Đây chính là nguyên nhân khiến nhiều người, đặc biệt là trẻ em, dễ bị mắc các bệnh nhiễm khuẩn qua đường hô hấp, tiêu hóa như: tả, lỵ, nhiễm giun sán, nhiễm cúm, tay chân miệng, dịch tiêu chảy cấp do virus Rota…

• 
• 

Do đó, không phải ngẫu nhiên mà tổ chức WHO lại khuyến cáo nên tập cho trẻ thói quen giữ vệ sinh cơ thể, tắm rửa sạch sẽ bằng sữa tắm diệt khuẩn bởi đây là cách phòng ngừa bệnh đơn giản, an toàn và hiệu quả nhất hiện nay. Việc rửa tay ngay khi trông chúng có vẻ “sạch sẽ” nhất bằng nước rửa tay diệt khuẩn cũng cần được thực hiện khoa học: trước, sau khi ăn, sau khi đi vệ sinh, sau khi chơi; trước khi nấu ăn, trước khi chăm sóc trẻ... Việc tắm bằng sữa tắm diệt khuẩn cũng cần được thực hiện nghiêm túc.

T.H

Ngăn ngừa bệnh nhiễm khuẩn với Lifebuoy: Ngoài xà phòng diệt khuẩn, Lifebuoy còn có các sản phẩm đa dạng như sữa tắm, nước rửa tay với nhiều mùi hương dễ chịu, phù hợp cho gia đình. Các sản phẩm vệ sinh diệt khuẩn của Lifebuoy được chứng nhận về khả năng tiêu diệt hiệu quả vi khuẩn gây bệnh. Nhãn hàng cũng đi đầu trong các chiến dịch nâng cao ý thức bảo vệ sức khỏe của người dân khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là ở châu Á và châu Phi.

Read More

4 cách làm sạch hóa chất độc hại trong rau quả

Ngày nay, việc sử dụng tràn lan các loại hoá chất trong nông nghiệp đã để lại dư lượng hoá chất độc hại trên các loại rau quả thiết yếu. Dư lượng của các loại hóa chất này gây ảnh hưởng không tốt tới sức khoẻ con người về trước mắt cũng như lâu dài. Làm thế nào để hạn chế tồn dư hóa chất độc hại trong rau quả?

Để nhận biết các loại rau quả nhiễm các hoá chất độc hại bằng mắt thường thì chỉ những người có chuyên môn trong ngành bảo vệ thực vật (BVTV) và các nhà dinh dưỡng có kinh nghiệm mới có thể nhận biết được.

Nên rửa rau quả nhiều lần dưới vòi nước sạch. Ảnh minh họa

Ví dụ như rau quá xanh hoặc xanh đen là rau nhiễm độc đạm nitorat (NO3), giá đỗ có mầm to mập, không rễ là do dùng hóa chất độc hại khi ngâm ủ... Riêng các loại hoá chất BVTV (thuốc trừ sâu, trừ bệnh, trừ cỏ...), hàm lượng kim loại nặng, dư lượng của đạm nitorat, vi sinh vật gây bệnh thì phải qua phân tích bằng các thiết bị hiện đại mới phát hiện được.

Vì vậy để hạn chế tác hại của các loại hoá chất nông nghiệp độc hại trong rau quả thì người tiêu dùng cần tuân thủ các yêu cầu sau:

Chỉ nên mua rau quả ở những nơi bán có uy tín, rau quả phải còn tươi ngon, không bị dập nát, hư thối. Không nên mua các loại rau quá xanh mướt, đây là loại rau bón quá nhiều phân đạm hoặc phân bón qua lá. Khi sử dụng, sau khi loại bỏ rễ và lá vàng úa cần ngâm rau quả trong nước sạch, nước muối loãng hoặc dung dịch thuốc tím 1%. Rửa rau quả trong vòng 25 - 30 phút sau đó rửa lại nhiều lần bằng nước sạch. Khi xào nấu nên mở vung cho các loại hoá chất BVTV còn tồn dư bay bớt ra ngoài vì đa số các loại thuốc trừ sâu, bệnh, thuốc trừ cỏ... bị phân huỷ một phần ở nhiệt độ cao.

Nên nấu kỹ rau quả nhằm tăng độ an toàn. Đối với các loại rau gia vị và rau sống (xà lách, mùi, tía tô...) cần rửa kỹ dưới vòi nước chảy và ngâm trong nước muối loãng trong vòng 30 - 40 phút. Chú ý không nên ngâm quá lâu vì các chất vitamin và các chất dinh dưỡng có thể thẩm thấu qua màng tế bào tan vào trong nước.

Hạn chế sử dụng các loại rau quả trái mùa, không nên mua các loại rau quả có bề mặt bóng mượt, các loại quả trái mùa có cuống còn tươi vì đó là các loại rau quả không an toàn do sử dụng các hoá chất BVTV có độ độc cao để bảo quản và phòng trừ sâu bệnh. Cần rửa sạch cuống quả vì đây là nơi tích trữ vi khuẩn và hoá chất độc hại.

Lưu ý, các loại nước rửa rau quả có bán trên thị trường hiện nay, nước muối, dung dịch thuốc tím loãng chỉ loại bỏ được một phần các vi khuẩn gây bệnh và nấm mốc có bám trên bề mặt rau quả. Chúng không thể loại bỏ hoàn toàn các loại thuốc BVTV, kim loại nặng, đạm nitorat như trong quảng cáo.

Phạm Văn Phú

Read More

Bệnh Thalassemia và những nguyên tắc vàng cần nhớ

Do tính chất nghiêm trọng của bệnh Thalassemia (còn gọi là tan máu bẩm sinh – TMBS) mà GS.TS. Nguyễn Anh Trí - Viện trưởng Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương, Chủ tịch hội Tan máu bẩm sinh Việt Nam đã ví bệnh như “quả bom nguyên tử đã nổ ở Việt Nam”. Đặc biệt, để duy trì sự sống, bệnh nhân cần phải “nằm lòng” những nguyên tắc vàng trong việc tuân thủ phác đồ điều trị nghiêm ngặt từ bác sĩ cũng như có một chế độ dinh dưỡng hợp lý.

Tuân thủ phác đồ điều trị

Theo một nghiên cứu của Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương công bố, tỉ lệ điều trị đúng hẹn năm 2014 của bệnh nhân TMBS chỉ là 42%, việc tuân thủ điều trị này chỉ mang tính tương đối. Có nghĩa là có tới 58% bệnh nhân không tuân thủ điều trị. Điều này làm gia tăng số bệnh nhân Thalassemia bị loãng xương, xơ gan, suy tim… Đây chính là những rào cản lớn hòa nhập với cuộc sống thường ngày, thậm chí là hủy hoại cả mạng sống người bệnh.

Trẻ em Thalassemia gắn với việc truyền máu - thải sắt suốt đời. Ảnh: Trương Ngọc Sơn

Theo ThS.BS.Phạm Quý Trọng, nguyên giảng viên Bộ môn Huyết học - Đại học Y Dược TP.HCM: truyền máu và thải sắt thường xuyên gần như là “chuyện thường ngày ở huyện” của bệnh nhân TMBS. Do biểu hiện của bệnh TMBS là thiếu máu, việc điều trị chủ yếu là truyền máu nhưng thực tế, nhiều gia đình và bản thân người bệnh chủ quan, cứ truyền máu xong là về. Trong khi đó, bên cạnh truyền máu, người bệnh cần được theo dõi và điều trị tình trạng thải sắt ứ đọng trong cơ thể. Nguyên nhân là do sau khi truyền 10 - 20 đơn vị máu, cơ thể người bệnh sẽ xuất hiện tình trạng thừa sắt. Khi lượng sắt quá tải (vượt 1.000ng/ml), bệnh nhân sẽ có nguy cơ biến chứng nội tiết, tổn thương gan, biến chứng xương, tim mạch, biến dạng ngoại hình khiến người bệnh thiếu tự tin, ngại giao tiếp; người bệnh bị thiếu cân, thiếu máu nặng; tuổi thọ và chất lượng sống của người bệnh thấp.

Cần chú ý các bệnh nhi TMBS thường thiếu chất sắt nên chậm phát triển về cả thể chất và tinh thần, nên các cháu cần được đưa đến khám bệnh tại bác sĩ khoa nhi hoặc dinh dưỡng để được tư vấn chế độ dinh dưỡng thích hợp cho từng đối tượng. Làm được điều đó, các cháu sau này sẽ không bị các chứng bệnh như là: loãng xương hoặc rối loạn về nội tiết hoặc chậm phát triển về tinh thần. - ThS.BS. Phạm Quý Trọng.

“Vì vậy, cần phải tuân thủ theo phác đồ điều trị nghiêm ngặt từ bác sĩ để duy trì sự sống”, ThS.BS. Phạm Quý Trọng nhấn mạnh. Tuy nhiên, để việc điều trị bệnh có hiệu quả, người bệnh cần phải chọn những nơi điều trị bệnh có điều kiện phù hợp từ: đội ngũ bác sĩ, chuyên gia trong lĩnh vực, đến trang thiết bị y tế đầy đủ. Hiện, tại Việt Nam, một số cơ sở y tế chuyên khoa điều trị tốt bệnh TMBS có thể kể đến: Bệnh viện Bạch Mai, Viện huyết học truyền máu Trung ương (tại Hà Nội), Bệnh viện Truyền máu - Huyết học, Bệnh viện Chợ Rẫy (tại TP.HCM).

Xây dựng chế độ dinh dưỡng hiệu quả

Phân tích từ ThS.BS. Phạm Quý Trọng cho thấy, TMBS là bệnh lý di truyền do sự thiếu hụt tổng hợp một chuỗi globin trong huyết sắt tố của hồng cầu. Thành phần chính của hồng cầu là huyết sắc tố, huyết sắc tố bình thường gồm hai chuỗi globin a và 2 chuỗi globin b với tỉ lệ 1/1. Khi thiếu hụt một trong hai chuỗi trên sẽ làm thiếu huyết sắc tố A, làm thay đổi đặc tính của hồng cầu, làm hồng cầu dễ vỡ, quá trình tan máu hay vỡ hồng cầu diễn ra liên tục trong suốt cuộc đời người bệnh. TMBS gây ra 2 hậu quả chính là thiếu máu mãn tính và ứ đọng sắt trong cơ thể.

Người bị TMBS có sức đề kháng kém hơn do phải đối phó với tình trạng oxy hóa sắt và tình trạng thiếu máu do vỡ hồng cầu. Vì thế, cần có một chế độ ăn giàu dinh dưỡng và cân bằng để bổ sung cho việc tạo hồng cầu mới và tăng cường sức đề kháng.

Theo lời khuyên từ các chuyên gia, trong quá trình điều trị, người mắc bệnh luôn phải tuân theo những nguyên tắc nhất định, đặc biệt là cần tránh xa những thức ăn có chứa nhiều sắt, cụ thể:

Nhóm đạm: nên ăn những loại thịt ít sắt: gia cầm. Không chọn ăn các loại thịt nhiều sắt: thịt bò, gan, tim, tiết canh… Tăng cường uống sữa và các sản phẩm từ sữa. Không ăn nhiều lòng đỏ trứng gà.

Nhóm đường bột: hạn chế các loại ngũ cốc sấy khô.

Nhóm rau quả và trái cây: Không nên ăn các loại củ và trái cây phơi khô/sấy khô vì hàm lượng sắt cao.

Một bữa ăn hiệu quả dành cho người mắc bệnh tan máu bẩm sinh sẽ cần có sự cân giữa các yếu tố “bữa ăn cân đối, đủ chất, ít chất sắt, nhiều canxi”, ThS.BS. Phạm Quý Trọng cho hay.

Bên cạnh đó, các bác sĩ cũng lưu ý nhiều người thường có thói quen thấy thiếu máu là uống viên sắt vô. Tuy nhiên, đối với những đối tượng mắc bệnh TMBS cần hết sức cẩn thận, không uống thuốc khi chưa có chỉ định của bác sĩ đồng thời tránh tạo sự tăng hấp thu máu ở đường ruột bằng các loại thức ăn có nhiều chất sắt như: lòng heo, gan rau muống hoặc các loại có màu xanh đậm, các loại thực phẩm để khô, trái cây phơi khô hoặc thức ăn hữu cơ sấy khô lại. Riêng đối với trẻ em, cần khuyến khích ăn thêm những thực phẩm giàu đạm như: tôm, cá… để bù lại các thức ăn, yếu tố vi lượng hằng ngày của các cháu và tránh ăn sò huyết.

Nếu ghi nhớ những nguyên tắc vàng kể trên, những người mắc bệnh TMBS vẫn có thể duy trì được cuộc sống bình thường. Và mơ ước này cũng chính là mục đích của cả cộng đồng trong cuộc chiến lâu dài phòng chống căn bệnh nguy hiểm này.

AN PHƯỢNG

Read More

Ho kéo dài ở trẻ em

Trong khi ho cấp tính ở trẻ em thường do nhiễm siêu vi đường hô hấp, thì ho kéo dài được định nghĩa là ho liên tục trên 4 tuần, có nhiều nguyên nhân khác nhau và đôi khi có thể trầm trọng. Điều quan trọng đối với ho kéo dài là phải tìm được nguyên nhân và điều trị thích hợp, tuyệt đối không được dùng các thuốc ức chế ho một cách tùy tiện .

Nguyên nhân ho kéo dài ?

Có nhiều nguyên nhân gây ho kéo dài. Tính chất ho có thể gợi ý một số nguyên nhân như: ho có đờm (ho dị ứng, hen…), ho cơn đỏ mặt ( ho gà, dị vật đường thở, ho do tác nhân Mycoplasma, Chlamydia…), ho về đêm (viêm mũi xoang, hen…), ho sau vận động (hen), không bao giờ ho lúc ngủ  (ho do tâm lý).

Ho kéo dài có thể do nguyên nhân tại phổi (hen, dị vật, lao…) hay do nguyên nhân ngoài phổi (viêm mũi xoang, viêm tai, trào ngược dạ dày thực quản, bệnh lý tim mạch, tác dụng phụ của thuốc nhất là các thuốc tim mạch có tác dụng ức chế men chuyển…).

Khi trẻ bị ho cần đến cơ sở y tế để khám và điều trị đúng nguyên nhân.

Hội chứng chảy mũi sau

Nguyên nhân thường gặp do viêm mũi dị ứng hay viêm mũi xoang mạn tính. Chảy mũi sau kích thích trực tiếp vào các cảm thụ quan gây ho ở thành sau họng, đồng thời hít chất tiết từ mũi khi nằm có thể gây phản xạ mũi - phế quản dẫn đến ho. Bệnh nhân bên cạnh triệu chứng ho kéo dài còn có triệu chứng ngứa mũi, nghẹt mũi. Do đó cần đến khám chuyên khoa tai - mũi - họng để được điều trị thích hợp như  tránh tác nhân gây dị ứng, uống thuốc chống dị ứng, dùng thuốc chống viêm  dạng xịt…

Phân loại nguyên nhân ho kéo dài theo tuổi Trẻ nhũ nhi: Trào ngược dạ dày, nhiễm trùng (Tác nhân nhiễm trùng: nhiễm virus hợp bào hô hấp, ho gà, nhiễm Chlamydia, Cytomegalovirus, lao), dị tật bẩm sinh đường hô hấp (dị tật đường dẫn khí, dò khí quản thực quản), tim bẩm sinh, ô nhiễm môi trường (hít khói thuốc lá, bụi bặm), hen phế quản. Trẻ nhỏ: Tăng mẫn cảm phế quản sau nhiễm, hen phế quản, ô nhiễm môi trường, trào ngược, dị vật. Trẻ lớn: Hen phế quản- chảy mũi sau, ô nhiễm môi trường, lao, giãn phế quản, ho do tâm lý.

• 
• 

Hen phế quản

Ở trẻ nhũ nhi triệu chứng hen không điển hình, đôi khi khó nhận biết và dễ bị chẩn đoán sót, nghi ngờ trẻ có hen phế quản khi có tiền căn ho và khò khò trên ba lần, trẻ có thể lên cơn ho và khò khè sau khi có những yếu tố khởi phát như: nhiễm siêu vi đường hô hấp, tiếp xúc bụi, khói thuốc lá, chó mèo, vận động... Ở trẻ lớn cơn hen có thể biểu hiện rõ ràng hơn: Trẻ hắt hơi chảy nước mũi sau đó ho và khò khè, trẻ tự nhận biết khi có cơn hen như cảm giác nặng ngực, khó thở, khò khè.

Tuy nhiên có nhiều trẻ không có cơn hen điển hình mà chỉ có biểu hiện duy nhất là ho kéo dài, khi đo chức năng hô hấp phát hiện hội chứng tắc nghẽn hô hấp có đáp ứng với thuốc dãn phế quản. Vì vậy khi ho kéo dài trẻ cần được đến khám tại chuyên khoa Hô hấp, Nhi để điều trị cắt cơn và điều trị phòng ngừa thích hợp, các thuốc giảm ho không điều trị được ho kéo dài do hen phế quản.

Bệnh trào ngược dạ dày - thực quản

Trào ngược dạ dày - thực quản là hiện tượng thường gặp ở trẻ nhũ nhi, chiếm khoảng 40-65% ở trẻ khoẻ mạnh, cao nhất ở trẻ 1-4 tháng, tự khỏi sau 12 tháng. Ho kéo dài có thể là biểu hiện duy nhất của trào ngược dạ dày - thực quản, do trẻ hít dịch từ dạ dày  trào lên thực quản vào phổi gây hiện tượng viêm vùng thanh quản và phế quản.

Ở trẻ nhũ nhi bệnh trào ngược dạ dày -  thực quản có thể còn có biểu hiện cơn ngưng thở, nhịp tim chậm, viêm phổi hít tái đi tái lại. Để chẩn đoán xác định cần phải đo độ pH trong thực quản 24 giờ, hoặc siêu âm bụng để tìm dấu hiệu trào ngược dạ dày thực quản.
Ho kéo dài sau nhiễm khuẩn - virut đường hô hấp

Thường có thể chẩn đoán và điều trị nhầm như hen phế quản. Tác nhân gây ho kéo dài có thể do virus hợp bào hô hấp,  Parainfluenzae. Mycoplasma, Chlamydia, ho gà… Cơ chế ho kéo dài là do hiện tượng viêm nhiễm dai dẳng đường hô hấp với sự tăng mẫn cảm phế quản tạm thời sau nhiễm trùng. Bệnh có thể tự khỏi mà không cần điều trị gì.

Ho do tâm lý - thói quen

Đây là chẩn đoán loại trừ sau khi đã tìm hết các nguyên nhân khác, thường xảy ra ở trẻ thiếu niên. Ho khan, ho nhiều, tăng lên khi căng thẳng, không ho lúc ngủ hay lúc tập trung làm việc gì thích thú. Có thể kèm theo triệu chứng tic (máy giật ở mặt). Trẻ nên đến khám và điều trị ở chuyên khoa tâm lý.

Làm gì khi trẻ ho kéo dài?

Khi trẻ ho kéo dài nên được khám lâm sàng cẩn thận, hỏi về tiền sử dị ứng, hen phế quản trong gia đình, tiếp xúc với khói thuốc lá, bụi bặm, tiền căn tiếp xúc nguồn lây lao,.. cùng với những chỉ định xét nghiệm thích hợp có thể được chẩn đoán đúng và điều trị thành công trong đa số các trường hợp. Những trường hợp khó khăn, nguyên nhân phức tạp trẻ cần được khám tại các cơ sở y tế có chuyên khoa Hô hấp, Nhi.

Trẻ cần được làm các xét nghiệm: Chụp X-Quang phổi, công thức máu; Thử nghiệm lao như: tốc độ lắng máu, IDR tìm phản ứng trong da với lao, tìm vi trùng lao trong đàm hay dịch dạ dày; Chụp hình xoang; Đo chức năng hô hấp; Siêu âm bụng (trẻ nhũ nhi); Xét nghiệm huyết thanh chẩn đoán tìm vi trùng Mycoplasma, Chlamydia, ho gà; Nội soi phế quản (nghi ngờ dị vật).

(Theo tài liệu của BV Nhi đồng 1- TP. HCM)

Read More